1 Shtator 2026

Një zbulim paleontologjik në shkretëtirën e Egjiptit po u jep shkencëtarëve të dhëna të reja për jetën detare që ekzistonte në këtë territor miliona vite më parë. Në Rrafshnaltën Abu Tartur, rreth 650 kilometra nga Kajro, një ekip paleontologësh ka gjetur 14 dhëmbë të fosilizuar peshkaqenësh, që datojnë në periudhën e vonë të Kretakut.

Studimi u drejtua nga Tarek Yassin, nga Universiteti i Kajros. Analiza e fosileve tregoi se dhëmbët i përkisnin të paktën pesë specieve të ndryshme peshkaqenësh prehistorikë.

Dy prej këtyre specieve nuk ishin identifikuar më parë në Egjipt, ndërsa njëra prej tyre mund të jetë dëshmia e parë e dokumentuar e pranisë së saj në kontinentin afrikan.

Zbulimi ndihmon në rindërtimin e mjedisit që ekzistonte në këtë zonë rreth dhjetëra miliona vite më parë. Në atë periudhë, territori që sot është shkretëtirë ishte pjesë e një mjedisi detar dhe kishte kushte të përshtatshme për një ekosistem të pasur.

Prania e disa llojeve peshkaqenësh tregon se në këto ujëra kishte një zinxhir ushqimor të zhvilluar, nga peshqit më të vegjël deri te grabitqarët më të mëdhenj.

Rrafshnalta Abu Tartur ndodhej pranë skajit të shelfit kontinental. Pozicioni mund të ketë ndihmuar në sjelljen e lëndëve ushqyese nga ujërat e thella, ndërsa depozitat e fosfatit në zonë janë një tjetër tregues i kushteve të pasura detare.

Dhëmbët e peshkaqenëve janë ndër fosilet më të vlefshme për studimin e këtyre kafshëve. Peshkaqenët kanë skelet kryesisht prej kërci, i cili ruhet rrallë në të dhënat fosile. Dhëmbët, për shkak të strukturës së tyre më të fortë, mund të mbijetojnë dhe të fosilizohen për miliona vite.

Edhe Megalodoni, një prej peshkaqenëve më të mëdhenj të njohur, është studiuar kryesisht përmes dhëmbëve të fosilizuar, pasi nuk është gjetur një skelet i plotë i kësaj specieje.

Peshkaqenët kanë një histori evolucionare rreth 450 milionë vjeçare. Fosilet e zbuluara në Egjipt tregojnë se shkretëtira e sotme dikur ishte një botë krejt tjetër, me dete dhe një biodiversitet të pasur.

Për studiuesit, këto fosile janë pjesë e një tabloje që ndihmon në kuptimin e ekosistemeve detare të zhdukura dhe mënyrës se si speciet janë përshtatur me ndryshimet e planetit gjatë miliona viteve.